MAM MSLM
Snni inann ikinci byk hadis bilginidir. O'nun tertipledii es-Sahih adl hadis klliyat, nl alt hadis kitab (Ktb-i Sitte)'nin ikincisi olarak asrlardr islam dnyasna hizmet vermektedir.

slam'n ana ilimlerinin gelitii en nemli merkezlerden biri olan Nisabur'da doup yine bu ehrin bir semti olan Nasrabad'da lp defnedildi.

Tam ad Ebu Hseyin Mslim b.Haccac en-Nisaburi olan bu byk hadis bilgini, tpk Buhari gibi, islam dnyasnn hemen her tarafn dolam geni aratrmalarn sahibi bir dahidir.

nl fkh bilgini Ahmed b.Hanbel bata olmak zre Yahya b.Yahya, Kuteybe b.Sad, shak b.Rahuye, Muhammed b.Amr, Muhammed b.Mihran, brahim b.Musa, Halef b.Hiam, Sreyc b.Yunus, mer b.Hafs, Ahmed b.Yunus, brahim b.Mnzir ve Mansur b.Muhammed gibi nllerden dersler almtr. O'nun, ders almann da tesinde feyz ve ilham ald kiilerden biri de byk hadisi Buhari'dir. Tarihu Badad yazarnn belirttiine gre Mslim, bu byk dahinin huzuruna gider, yzn per ve yle derdi: "Msaade et de ayaklarn da peyim, ey statlar stad!" Buhari, Kur'an'n, Allah Kelam olmasna ramen, lafzlarnn yaratlm olduunu savunmas (iftiras) sebebi ile ar tenkitlere maruz kaldnda, Mslim O'nunla dostluunu kesmemitir.

Mslim'in Sahih'i, bizzat kendisinin belirttiine gre, 300.000 hadis arasndan seilmi olap 52 kitaptan (ana blm) olumutur. Buhari'nin eserinin aksine Mslim'in Sahih'i, hadis ilmine dair bir girile balamakta ve Kur'an'n faziletlerine dair bir blmle sona ermektedir.

Mslim'in daha baka eserlerinin olduu sylenmekte ise de bugn elimizde yalnz Sahih'i mevcuttur.

Buhari ve Mslim'in Sahihleri, ki Sahih anlamnda Sahihayn ve bu iki hadis imam en byk iki muhaddis anlamnda eyhayn diye anlmaktadr, slam bilginlerinin ortaklaa kanaatlerine gre, tenkit d saylacak hibir hadis kitab yoktur ve olamaz. Ancak tenkide en az konu olabilecek, iki temel eser, Buhari ile Mslim'in kitaplardr. Bunlar, melliflerini daha sonra greceimiz Snen kitab izler. Bu be eseri alt rakamna ulatrmak iin bazlar imam- Malik'in Muvatta'n, bazlar bnu Mace'nin Snen'ini ilave ederler (Mslim iin bk. Hatib el-Badadi, Tarihu Badad, biyografi no: 7089; bnu Hallikan, Vefeyat, biyografi. No: 717).

Alt mehr hadis-i erif kitb, ktb-i sitte'nin ikincisi, Sahih-i Mslim'dir. Bu kymetli eserin mellifi de, Mslim b. Mslim el-Kueyri en-Nibri hazretler idir.Arab larn ''Beni Kueyr'' kabilesin e mensb olmasna ramen, Nibr'da domutur.Bu sebeble, Nibri olarak anlr. Knyesi: Eb'l-Hseyn'dir. En byk, hadis-i erif immlarndan biridir! lim renmek ve hadis dinlemek zere hicz Irak, am ve Msr diyrlarn dolat.



Oralarda Ahmed b. Hanbel, Kureybe b. Sid, Eb Bekr b. Ebi eybe ve mm afii hazretler inin talebeler inden ve daha bir ok limden hadis dinleyip, rivayette bulunmutur. :Byk muhaddis mm Muhammed Buhari hazretler iyle, Nibr'da grmtr. Bir sohbet esnsnda, kendisini n bilmedii bir hususu Buhri hazretler i gsterince ayaa kalkarak onu alnndan pm ve: ''Ey Muhammed Buhri! senin dnyada bir benzerin olmadna, ehdet ederim! sana buz edenler ancak, hasedleri nden buz ederler.'' demi ve ok iltifat etmitir.mrnn son yllarn, doduu yerde (Nibr'da) geirdi.



Btn zamann, hadis-i erif dersi vermekle geiriyordu. Nafakasn karacak kadar, ticret de yapyordu. Ancak 55 sene yaam ve 875 (261h.) ylnda, Nibr'da veft etmitir. Sahia-i Mslim'de bildirile n bir hadis-i kudside Reslullah Efendimiz, Allah telnn yle buyurduunu naklederd i: ''Ey kullarm! Zulm etmeyi kendime haram kldm gibi, sizin aranzda da haram kldm! Binenaleyh, birbirini ze zulmetmey iniz;'' ''Ey kullarm! sizden ncekiler ve sonrakile r, btn insanlar ve cinler bir yere toplanp; benden ihtiyalarn dileyecek olsalar. ve hepsinin dilekerin i, yerine getirsem. Benim mlkmden ancak, ine denize batrldnda, onun denizden noksanlatrd kadar azalr. Allah tel "Sahih" hadisleri; bize ulatranlardan rz olsun min.



Sahih-i Mslim



Sahih-i Mslim adl byk eserinde; 4.000 kadar hadis-i erif meccuttur . Bunlar b,zzat kendisini n toplad, 300.000 hadis arasndan setiini bildirir. Bu byk eserini, 52 kitaba ayrmtr. Buhri gibi ayrca, bblara (blmlere) blmemitir. Eserin ba tarafnda; hadis ilmiyle alkal mhim aklamalar mevcuttur . Bilhassa, isnd zerinde, nemle durmutur. nk kitabna koyduu farkl metinler iin; deiik isndlarda bulunur. Deiik verilen metinler (h) harfiyle gsterilmitir. mm Mslim hazretler inin Sahih'inden baka; 12 kadar orijinal eseri mevcuttur .Mslim'deki hadis-i eriflerden bazlar, unlardr:



''Herhangi bir mslmann bana yorgunluk, hastalk, dnce, keder, ac, diken batmasna kadar, her ne gelirse. Allah tel bunlar, o mslmann hatlarna keffret klar!'' ''Bir kimse; hanmna buz etmesin. nk holanmad huylar varsa (bile) bunlara karlk, memnn olaca huylar da vardr.



''Yarm hurma bile olsa, sadaka vermek sretiyle! Cehennemd en korunmaya alnz!''



''Bir kimseye, er olarak, mslman kardeine,hakret etmesi yeter!''



''Kendi aleyhiniz i, evld ve mallarnz aleyhine; sakn bedduetmeyiniz! ki, dularn kabul olunaca bir saate rastlar da; beddunz kabul olunur.''



''Cennet ehlinin kimler olduunu, size bildireyi m mi? Herkes tarafndan hor grlp, hie saylan, zaif vemtevazi bir m'mindir ki; Allah telya yemin ederse muhakkak Allah tel onun yeminini yerine getirir!''



''ki kimse arasnda, adlet etmek; sadakadr! Gzel sz; sadakadr!''



''Kolaylatrn, zorlatrmayn! Mjdeleyin, nefret ettirmeyi n!''