KA beyniniz var?

Cevabnz bir ise haklsnz.

Yine de vcudunuzda baka sinir sistemleri de var.

Sinir hcresi (nron) alar eklindeki bu sistemlerden biri o kadar geni ki, baz bilim insanlar ona ikinci beyin diyor. Enterik sinir sistemi (ESS) denen bu

sistem banzda deil, byk lde karnnzda yer alyor.

Vcutta besinlerin enerjiye evrilmesi birok organn birlikte yrtt, byk aba gerektiren bir itir. Bu nedenle beynin, sindirimin denetimini arlkl olarak

ESSye brakm olmas son derece yerindedir.

Beyin kadar olmasa da ESS olduka karmaktr.

Bu sistem insanlarda tahminen 200-600 milyon sinir hcresinden oluur.

Bu karmak sinir hcresi a sindirim sisteminin iinde yer alr.

Bilim insanlarna gre ESS beyinde yer alsayd bunun iin gereken sinirler ok kaln olurdu.

The Second Brain (kinci Beyin) adl kitaba gre bu iin denetiminin sindirim sistemine braklmas ok daha gvenli ve uygun.


KMYA ATLYESݔ


Besinlerin sindirilmesi iin, oran son derece hassas ekilde ayarlanm eitli kimyasal karmlarn doru zamanda retilmesi ve doru yerlere gnderilmesi

gerekir. Profesr Gary Mawe sindirim sistemini yerinde olarak kimya atlyesi diye tarif ediyor.

Bu kimyasal ilemin karmakl akllara durgunluk verir.

rnein barsak duvar tat alc hcreler gibi i gren zel hcrelerle kapldr.

Bu kimyasal dedektrler yediiniz besinde hangi kimyasal maddelerin olduunu saptar.

ESS bu bilgiyi kullanarak besini vcudun sindirebilecei molekllere ayrmak iin gereken enzimleri tespit eder.

ESS ayrca besinin asitlik derecesini ve dier kimyasal zelliklerini takip etmekte ve sindirim enzimlerini buna gre ayarlamakta ok nemli bir rol oynar.

Sindirim kanaln bir fabrika retim band gibi dnebiliriz. Bu bandn ynetimi arlkl olarak ESSdedir.

kinci beyniniz sindirim kanalnn duvarndaki kaslarn hareketlerini yneterek besinlerin sindirim sistemi boyunca ilerlemesini salar.

ESS bu sistemin tpk bir tayc bant gibi i grebilmesi iin kaslardaki kaslmann iddetini ve skln gerektiinde deitirir.

ESS ayn zamanda gvenlikten de sorumludur. Yediklerinizde zararl bakterilerin bulunma ihtimali yksektir. Bu yzden de vcudunuzdaki savunma sisteminin

nemli bir ksm olan baklk sistemi hcrelerinin (lenfositler) yzde 70-80inin karnnzda bulunmas son derece doal. Aldnz besinle birlikte vcudunuza

yksek miktarda zararl organizma girerse, ESS bu zehrin nemli bir ksmnn kusma ya da ishal yoluyla atlmas iin iddetli kaslmalar yaratr, bylece vcudu

korur.


SIKI BR LETM


ESS beyinden bamsz alyor gibi grnse de aslnda bu iki sinir merkezi srekli iletiim halindedir.

rnein, ESS beyne ne zaman ve ne kadar yemek yemeniz gerektiini syleyen hormonlarn dzenlenmesinde rol oynar. Bunun yan sra ESSdeki sinir hcreleri,

doyduunuz zaman beyne uyar gnderir ve ok fazla yediinizde muhtemelen midenizin bulanmasna neden olur.

Belki bu makaleyi okumadan nce bile sindirim sisteminizle beyniniz arasnda bir iletiim olduunu tahmin ediyordunuz. rnein, baz gdalar yediinizde ruh

halinizin dzeldiini fark ettiniz mi? Aratrmalara gre, ESS zincirleme bir reaksiyon balatarak beyninize mutluluk sinyalleri gnderiyor ve kendinizi iyi

hissetmenizi salyor. nsanlarn stresliyken belirli yiyeceklere ynelmesinin nedeni bu olabilir. Bilim insanlar depresyon tedavisi iin ESSyi harekete geirmenin

yapay yollarn bulmaya alyor.

Beyinle sindirim sistemi arasndaki iletiime bir rnek de insann midesinin dm dm olduunu hissetmesidir. Bu his gerginlik ya da stres annda ESSnin kan

mideden baka blgelere ynlendirmesinin sonucu olabilir. Stresin baka bir sonucu da bulant olabilir; nk stres altndayken beyin, sindirim sistemindeki

kaslarn normal kaslmalarn deitirmesi iin ESSyi uyarr.

ESS ikinci beyin olarak adlandrlsa da sizin yerinize dnemez ya da karar alamaz. Baka szlerle beynin yerini tutamaz.

ark bestelemenize, banka hesabnz takip etmenize ya da devlerinizi yapmanza yardmc olmaz. Ama, belki de byk ksm hl kefedilmeyi bekleyen bu

harika sistem karmaklyla bilim insanlarn artmaya devam ediyor. Evet, sindirim sisteminizde besinlerin analiz edilmesi, verilerin ilenmesi, organlarn

uyumlu ekilde almas ve iyi bir iletiim sayesinde harika bir sre gerekleiyor. Bir dahakine yemek yiyeceiniz zaman bir an durup bunun zerinde

dnmeye ne dersiniz?
Alntdr.