Rize dman Yurdu ve ark dman Oca
Birinci Cihan Harbi`nde 9 Mart 1916 tarihinde Ruslarn igaline urayan, 2 Mart 1918 de bamszlna kavuan Rizeli genler , henz savan izlerini zerinden dahi atmamken, Rizenin dman igalinden kurtuluunun 1. yldnmnde Rize merkezinde, Rizenin ilk spor kulb Rize dman Yurdu kuruluyordu. Kulbn kuruluunda o zamanlar grevi gerei Rizede bulunan Suphi Bey ve bir dnem Ankara Emniyet mdr muavini olarak da st dzey bir gvenlik amiri olarak grev yrten smail Kentay, bilhassa megul olmulard. Dier kurucular arasnda Kalamozlu Ali Bey, Ali Kemal Kavrakolu, Memi Kanburolu, Hamdi Tuzcuolu, Sadettin Trt, Sabri Kolak, Acente brahim, Lazolu Ahmet Beylerin isimlerini zellikle belirtmemiz gerektir. Bu grubun zel giriimleri ile o zamanlar Rize Belediyesinin bulunduu binann yannda iki odadan oluan bir lokal de ayarlanmt.

Rize dman Yurdu`nun logosu
Rize dman Yurdu nun etkinlik gsterdii spor branlar futbol ve aletsiz jimlastikti. Bu arada mzik kolu da alm, bylece Rize ehir bandosunun da ekirdek kadrosu kendiliinden oluturulmutu. Bir ideal kvlcm, bir mzik ak ile kurulan bandonun btn aletlerini Lazistan Mebusu Sleyman Sudi Sofuolu ( Kartal ) Bey hediye etmiti.

Buhtinin dzi hatralar
Rize dman Yurdu , idmanlarn ve malarn Ruslarn Rizeyi igalinde denizi doldurarak elde ettikleri ve `Buhtinin dzi` UFA:(Trke:Buhti`nin dz; Buhti`deki dzlk alan,yayla manasnda.) denen alanda yapyorlard. Eskiler bu ilk futbol sahasna Kla meydan da diyordu. Gnmzde Tevfik Ileri Endstri Meslek Lisesinin bulunduu bu alan Rize futbolunda bir ok ilke imza atmtr.

ehir dahilinde, evre ile ve yerel yerleim birimlerinde etkinlik gsteren Rize dman Yurdunun futbol takmn oluturan genlerin isimleri unlard:mer Zrh, Tahsin erifolu, Rfk Tuzcuolu, Ali zgen, Memi Kanburolu, Hamdi Tuzcuolu, shak Turnaolu, Lazolu Ahmet, Trabzonlu brahim, Bedri Tuzcu, Cemil Kolak, Ahmet Denizalp, Abdlkadir, ahap Denizer, smail Oral, Mecit anda, Sadettin Trt. Bu oluum, iki yl kadar byk bir heyecanla faaliyetini yrttkten sonra, yeni bir kulbn almas dolaysyla bir mddet sarsnt geirmiti ve bu da olaan saylmas yadrganmayacak bir hadiseydi.
ark dman Oca sahaya kyor
1339, yani 1923 ylnn 25 hazirannda temeli atlan ark dman Oca, Bar Oteli ismindeki binada faaliyete gemiti. Cumhuriyet Trkiyesi ile yat, bu renkli ve kkl kulbn kurucular konseyinde u zat- muhteremlerin imzas okunuyordu; Ali Kemal Kavrakolu, Rfk Tuzcuolu, shak Turnaolu, Hamdullah adolu, Hasan Biber, (Eski Rize Belediye Bakan) Riyazi Diren, Kamil Karadeniz.

ehirde iki rakip kulbn faaliyette bulunmas, o zamanki mteassp haleti ruhiyeye ramen, daima artan bir seyirci kitlesini kendisine ekiyordu sz, 80 yl ncesinin Rizesporunu, o gnn katksz dili ile gzel bir ekilde ifade ediyordu.[1]
lk yerel Rize derbileri
ki kulbn aralarnda ska yaptklar malar, tarihte bir yerlerde gizlenmi bir yerel derbi edasndayd. O gnlerden bugnlere ulaabilmi olanlarn, hafzalarn zorlamas ile zel paragraf alabilecek en mhim malardan birinin, 7 Kasm 1339 (1923) Cuma gn yaplan karlama olduunu renebiliyoruz. Bu unutulmaz ma ark dman Oca , gayet iyi bir oyun sergileyerek 1-0 kazanmt. Tarihi karlamann hakemliini ise, o zaman Rizede bulunan Askeri ktadan 7. Alay subaylarndan Yzba smet Bey yapmt.

Gl ve iddial bir oluum olarak ortaya kan ark dman Oca , sportif etkinliklerini iki yl kadar devam ettirmiti. Kulbn futbol takmn oluturan genlerin isimlerini telafz etmek, Rizenin derin futbol gemiini de saygyla yadetmek olacaktr: Ali Kemal Kavrakolu, brahim Kurtulu, brahim Arc, Kazm Hasan Biber, Metin Eminolu, Rfk Tuzcuolu, Riyazi Diren, Fazl, Hamdullah adolu, Adil, Kamil Karadeniz, shak Turnaolu.
Rize futbolunun iki nar
Rizede futbolun balangcnda nemli rolleri olan ark dmanoca ve Rize dman Yurdu nun futbol rekabetini Rize kalplar iinde, birbirlerine meydan okuma eklinde brakmadklar da takdire ayandr. Rize sporunun iki narnn, Trabzon ve Samsuna seyahatler tertip ettikleri de tarihi bir vakadr. stelik, futboldan baka jimnastik almalarna da nem verildii, bu ynelime rehberlik eden Suphi Beyin byk bir emek harcad da hayrla yadedilmektedir.

ark dmanoca , her nedense heveskarlarnn ilgisi azalnca iki yl gibi ksa bir sre iinde etkinliklerine son verecekti. dmanyurdu ise, ok eitli aamalardan geerek, Rize Fener Genlik Kulb ne bir vadi oluturup, kklerini muhafaza ederek baka bir isim altnda inklap edebilmiti.[1] Rize`de futbol sevilmiti ve yeni kulpler kurulmaya balamt...2 Yeni mahalle takm slampaaspor ve Hamzabey dman Oca kurulmutu...Bu Kulpler u anda Rize Amatr Kme`de futbol oynuyorlar...Ve 1968 ylndan beri gelen bir rekabetleri var... Hamzabey dman Oca u anda Hamzabeyspor adyla Rize Amatr Kmede oynuyor.
Rizede spor hareketleri 1932 de deil, 1919 da balamtr
1973 ylnda Rize Beden Terbiyesi Blge Mdrlnce hazrlanan Rize Blge Sporunda 50 Yl isimli kitabn nsznde yer alan bir paragrafta yle deniyordu:Blgede spor hareketleri 1932 ylnda Halkevlerinin almas ile balar. Bu eserden sonra yazlan kitaplar da Rizede spor hareketlerinin balang tarihini 1932 olarak gsteriyordu. Bu hata daha sonra Rize spor tarihini irdeleyen yazarlar da yanlgya itiyor, ilde spor hareketlerinin balangc 1932 olarak tarihe geiyordu. Bir ok alanda nc olan Rizeliler sporda bu kadar geri kalamazd.

Rizespor Kuruluyor
Kulp, Kurtulu Sava ilk admnn atld 19 Mays 1919 ylnn 34. yldnm olan, 19 Mays 1953 ylnda; Manifaturac Yakup TEMZEL; Manifaturac Atf TAVLOLU; Manifaturac smet BLSEL; Deftardar Yaar TMBEKOLU"ve Manifaturac Muharrem KRK tarafndan 5 kiilik Kurucular Heyeti ile Rizede, genliin beden ve kltrel yeteneklerini artrmak ve bu sahada sunulacak retilerle gelimelerine katkda bulunmak amacyla, RZESPOR adyla kurulmutur.

Kulbn renkleri olarak benimsenen SARI, o zamanlar Rizede bolca yetien portakal ve limon narenciyesini, YEL ise, halen Rize`nin sembol olan ay temsil ediyordu.
lk bakanla, Kurucu yelerden Yaar DMLEKOLU seilmitir.
Rizesporun, 1953ten 1968e kadar 15 yllk amatr faaliyetinde, Ahmet DURMU, Ali DURMU (Milli Ali), Kenan TRYAK, Mustafa EROL, rfan AKASLAN, Mahmut Salih YAVUZ, Salih KAZANCI, Ahmet Kemal YAVUZ, Hamil KAZANCI, Mustafa VEZROLU, Ylmaz ZKAN, Ylmaz BALTA, Ahmet FENC, Akif FENC, Oktay ARAYICI (Tiyatro yazar-Senarist), Abdullah KITIR, Mustafa KAZDAL, Abdullah EKER ve mer AKIR gibi yerel futbolcular forma giymitir.

1968`den 1990`a kadar Rizespor olarak anlan kulbn logosu
1968 Ylnda Tzk Tadilatyla Profesyonellie geerek, Mavi Yeil renkler altnda Profesyonel Liglerdeki ilk mcadelesini Trkiye 3. Liginden itibaren yapmaya balam, bu sre zarfnda da bir daha Amatr Liglere dmeden, 1978 - 1979 Futbol Sezonunda 2.Ligdeki ampiyonluuyla, Trkiye 1. Liginde ilk defa oynama hakkn kazanmtr.

Kuruluunun ardndan Rizespor
1968 ylnda Gnespor , Rizegc ve Fenergenlik kulplerinin birlemesi ile kurulan Rizespor, kuruluundan bu gne dein Trkiye liglerinde oynad 1255 man 544 nn galibiyet, 297 sini beraberlik, 404 nn yenilgiyle tamamlamtr. Altt 1613 gol karsnda kalesinde 1352 gol grmtr. Bu gne dein aykur Rizespor`un kazand puan 1659 dur.

2. Lige son anda Sivassporun alnmasyla mcadelesine 3. Ligden balad. Elazspor deplasmannda kan olaylar nedeniyle hkmen 3-0 yenik sayld. Ayrca 2 puan silindi. 2. Lige Rizespor yerine 3. sradaki Tarsus dman Yurdu kt. 3-0lk hkmen yenilgi, Trk futbol tarihinde ilk kez Rizespor iin uyguland.
Trk Futbolunda bir ilk Rizesporun iki puan silindi
Elazspor mana sinirler gergin maa klyordu. Mata kavga kyor, Rizespor hkmen yenik saylrken, Trkiye Liglerinde ilk kez iki puan silinen takm oluyor. stelik o matan dolay, Rizesporun 9 futbolcusu boykot alyordu.Rizespor 2.Lige ykselme hakkn elinden karyordu. ki puan masa banda buharlaan Rizenin yerine grubun ncs Tarsus dman Yurdu son anda 2. lige ykselen takm oldu. stelik, Elaz karlamasnn 3-0 hkmen yenilgi ile tescili ve iki puann silinmesi, Trk Futbolunda ilk kez Rizespor iin uygulanyordu.

Rizespor Tarihindeki lkler
lk transferler
Transferde toplam olarak 367 bin lira harcyan Rizesporlular, Salim (Erzincan ekerspor), Rasim (Erzincan ekerspor), Ahmet (Giresunspor), Hakk ( Rizegc ), Ahmet (Petrolofisi), Mustafa (Erzincan ekerspor), Mustafa (Samsunspor), brahim (Trabzonspor), Salih (Kastamonuspor), Atilla (Giresunspor), Sabahattin (Erzincan ekerspor), Tuncay (Saryer), Yksel (Saryer), enol (Beikta), Cevat (Rize ayspor), Kadir (Rize ayspor), B.Cevat (Rize ayspor), Enver (Rize ayspor), Ycel ( Rizegc ) ve Lokmandan (Rize ayspor) kurulu kadroya ayda yaklak olarak 10 bin lira aylk deme plan ile yola koyuldu.

lk Teknik Direktr
Takmn antrenrlne, ayrca futbolcu olarakta grev yapacak olan Beiktatan transfer edilen enol Birol getirildi.

lk Yneticiler
Bahattin Cokun un bakanlk ettii Rizespor ynetim kurulunun dier grevlerin, smail merolu, Metin Akmehmet, Mustafa zkan, Muharrem Krk, M.Ali Mabarasar, rfan Bilgin, Murat Kumbasar, Sabahattin Ula ve Dndar Akdeniz paylamlardr.

Rizespor hazrlk malarndan Artvin Karmasn, 9-0 Hopa-Kars karmasn da 6-0 yenmeyi baaran Rizesporlular bu malarn birinden ald 331 lira haslata karlk 330 lira saha masraf deyince olduka zor durumda kaldlar. Ynetici Metin Akmehmet bir liralk haslat grnce Eer ligde de ayn haslat alrsak, vay halimizediyordu.
9 ubat 1991 ylnda yaplan Olaanst Genel Kurulla, Karadeniz Blgesinin en byk kamu kuruluu olan aykurla birleerek, AYKUR RZESPOR KULBܔ adyla o tarihten itibaren de Profesyonel Liglerdeki mcadelesini srdrmektedir.
aykur Rizespor A.. Kuruldu
aykur Rizespor Kulb, 2009 ylnda Halim Mete bakanlnda kurulan Rizespor Futbol Yatrmlar San. Ve Tic. A..`ye devredildi. Ksa ad ile aykur Rizespor A.. olarak kurulan irket 07.06.2010`da yaplan kongre ile ynetim kurulu bakanlna Metin Kalkavan` getirdi. Bakan Kalkavan bu grevi halen srdrmektedir.

Sper Lig ve 1. Lig`deki Yakn Tarih
aykur Rizespor Kulb, 2001-2002 sezonunda Sper Lig`den kme dm ancak 2002-2003 2. Futbol Ligi A Kategorisi`nde sezonu 2. olarak tamamlayarak yeniden Sper Lig`e ykseldi.

aykur Rizespor Kulb,2003-2004 Sper Lig sezonundan itibaren kesintisiz yer ald Sper Lig`den 2007-08 Sper Lig sezonunda kme dmt ve bir sonraki sezon 1. Lig`de mcadele etti. Kulp 2008-2009 1. Lig`de sezon sonu Play-Off`a giremedi.
O sezondan bu yana 1.Lig`de yer alan aykur Rizespor 2012-13 sezonuda 1. Lig`i 2. bitirerek 5 yl aradan sonra 2013-14 Sper Lig`de yer almaya hak kazand. Bu sezonda ligi 13. srada tamamlayan yeil-mavililer ligde 10 galibiyet, 12 beraberlik alarak ligi 42 puanla bitirdi.
Fatih Sultan Kar`n arivinden alnmtr...