Paranoid Bozukluk

Eski adlandrmalar PARANOYA veya PARANOD DURUM olan bu hastalk gnmzde SANRILI BOZUKLUK olarak adlandrlmaktadr. Eski zamanlardan beri bilinen bu
hastalk hastalarn olaylar gereki olmayan deiik bir uslamlama kullanmalarndan dolay paranoya (para=deiik, noia=dnme) olarak adlandrlmtr.


Gerekten ilgin olan bu ruhsal hastalk psikiyatrik snflandrmada psikozlar grubunda yer almaktadr. Yani hastann gerei deerlendirme yetisini ileri derecede bozmaktadr. Olduka seyrek grlen paranoid bozukluk ciddi ve kronik gidi gstermektedir. Genelde hastalarn gerek olmayan dnceleri vardr (sanr) ve bu hastann hayatn ileri derecede olumsuz etkilemektedir. Bunun dnda hastada neredeyse psikiyatrik bulgu yok denecek kadar azdr. Hastann tm yaam sanrsna gre ayarlanr. Bu sanrlar ok eitli olabilir ve hastann bir sanrs vardr. rnein kiinin hakk yenmitir ve bundan dolay kii devaml mahkemelerde hakkn arar veya hep dava amakla urar. Ya da ktlk grme (perseksyon) sanrlarndan dolay birileri tarafndan izlendiini, tuzaklar kurulduunu, zarar verileceini dnr ve hayat buna gre biimlenir. Kskanlk sanrlaryla einin kendisini aldattn, gizli bir takm ilikileri olduunu dnebilir.




Bu hastaln en nemli zellii yukarda rnek verilen durumlar dnrsek, hastaya mantkl ve geerli kantlar gsterilse bile hasta sabit ve gerek d dnceleri olduuna ikna edilemez. Hatta ou kez ikna etme giriimleri ters teperek hastann size kzgnlk ve dmanlk duygular gelitirmesine neden olur. Paranoid hastalar tehlikeli hasta grubu olarak kabul edilebilir. Eer siz kendinizi bir an hastann yerine koyarsanz ne kadar rahatszlk verici tehdit edici bir d dnyaya kar, ne kadar gergin bir i dnyanz olabileceini farkedebilirsiniz. Bu nedenle bu hasta grubu ani ve ciddi saldrlarda bulunabilir.




Hastaln tedavisi olduka zordur. Hastalklarn kabul etmediklerinden ya zorla ya da kandrlarak yaknlar tarafndan hekime getirilirler. Hekim hastayla gven ilikisi kurarak hastaln ortaya k nedenlerini aratrmaldr. Hekimin hastayla mantk ya da felsefe
tartmas yararszdr. Hasta yaknlar ve hekim hastaya kar drst olmal, kandrmamal, ak olmaldr. la tedavileri dier tedavi modalitelerinden daha baarldr. Genellikle antipsikotik grubu ilalar uzun yllar kullanmalar gerekir.


Paranoid Bozukluun Evreleri
Erken Dnem


Balang Kristalizasyonlar Dnemi


En Son Kristalizasyon Dnemi


Paranoid Davranlar Dnemi






Erken Dnem
Paranoid reaksiyonlarn uzunca bir sre sren prodrom dnemi vardr. Daima kendilerinin engellendiini, tehdit edildii gibi duygularla gvenilecek kimse bulunmad inan ile kendilerini evreden ekerler ve evre ile olan ilikilerini azaltrlar. Aslnda evredeki insanlara ok fazla gereksinme duyarlar ancak bu gereksinmeyi gvensizlik nedeni ile gideremezler.
Gerekte objektif iliki kuramayan bu insanlar bu sefer ilikileri yeniden fakat hezeyanlarla tamir ve telafi gayreti iine girerler ve sknt iine derler. Yaad dnya tehlikeli olduunu ve hereyin deimeye baladn dnmesiyle beraber kiinin kendisinde bir gariplik olduu sezilmeye balanr.

Bu kiiler evrelerinde bir takm garip eylerin dndn, bunu anlayamadn, hi kimseye gvenemediklerini hissederek, evrelerinde olup biteni karsamaya alrlar. Hereyin kendileri ile ilgili olduu ve bir takm gizli anlamlar tadn dnmeye balarlar. Aslnda ileri srlen tm endie ve korkular kiilerin bilind impulslar, bunlarn inkar ve da yanstlmas ile ilgilidir. Hastalar bu yzden tm dikkatin kendi zerlerinde toplandn sanrlar. Bu dnem
olduka uzun srer.


Balang Kristalizasyon Dnemi
Bu dnemde bir takm dmanlk duygularnn da yanstlmas srdrlr. Bu yanstma onun savunma sisteminin bir ksmdr. Hastalar bu dnemde bir takm bilinmeyen nedenler dolays ile yalnz braklmak istendikleri inanc ierisindedirler. evrelerinde bulunan baz insanlarn iyi niyetten yoksun olduklarn dnrler. Kendileri ile srekli uralmakta ve gzlenilmektedirler.



En Son Kristalizasyon Dnemi (Paranoid Yalanc Toplum)
Hasta bu dneme gelinceye kadar kendisi hakknda bu kadar tehlikeli eyler yapanlarn kimler olduunu bilmemektedir. Bu dnemde hastalar kendilerinin tm bilin d impulslarnn (cinsel ve dmancl) yanstld bir yalanc toplum yaratrlar. Bu paranoid pseudo community hastaya kar amal hareket eden gerek ve hayali kiilerden kurulu hayali bir organizasyon olup, bu organizasyonlar gizli rgtler, uluslararas kurulular, siyasi organlar vs olabilir. Bu ekilde d evre ile hezeyansal bir temelle yeniden iliki kurarlar. imdi artk dmanlarn bilmekte ve tanmaktadr. Bu hastalara bir gven duygusu vermektedir. Bilinen bir eye kar korku duymak daha kolaydr (Bilin d korkudan ziyade d dnyada bilinen dmana kar korku). Hastalarn projeksiyonuna gre bu yalanc toplum organizasyonu devam ederken gerek olaylarla deitirilirler. Bunlar hezeyansal tefsirlerle zenginletirilirler. ou paranoid reksiyonlar bundan daha ileriye gitmezler, bu dnemde kronik bir ekilde kalrlar. Bir ksmnda gerek ilikilere bir dn olabilir.


Paranoid Davranlar Dnemi
Paranoid kiilerin davranlar normal kiiler tarafndan pek anlalamaz. nk bu hareketlerin arkasnda yatan impulslar bilinmez. Akut kzgnlk ve iddet biimindeki davran bozukluklar insanlarn bu kiilerden uzak durmasna neden olur. Bu ekilde yalnzlklar artar. Baz makamlara ikayetler olabilir. Bu tip hastalar persektrleri iin polisten yardm isteyebilir, savclara bavurabilirler. Kendileri iin bu yalanc toplumdan kamak olanakszlamtr. nk nereye gitseler kendi bilin d dmanlk impulslarndan kurtulamazlar. Persektrlerine kar saldrgan bir tutum taknrlar. Bu nedenle hastann dmanlk duyduu kiilere kar saldrganlk gstermeleri sz konusudur.