Albay Reat Bey kimdir?



Adn Trk edebiyatnda ska duyduumuz Ziya Paann olu olarak stanbulda doan Albay Reat, 1896 ylnda Harp Okulunu bitirmi ve Trkn kurtulu mcadelesi verdii bir dnemdeki birok savata baaryla savamtr.nce Trablusgarp ve Balkan Savalarnda, sonra Birinci Dnya Savann anakkale cephesinde, sonra ise Mu ve Bitlisin dman igalinden kurtuluunda ok byk baarlar gsteren Albay Reat, Mustafa Kemal Paann takdiriyle birlikte madalyalar kazanmtr.1918'de ngilizlere esir den Reat Bey, daha sonra esaretten kurtulur kurtulmaz Aralk 1919'da Milli Mcadele'ye katlmak zere nebolu'dan "stiklal Yolu" zerinden Ankara'ya gemitir.



Reat Bey, Mustafa Kemal Paa tarafndan 11. Kafkas Tmeni (sonradan 21. Tmen) Komutanl'na getirilmitir. Yarbay rtbesi ile nn ve Sakarya muharebelerine de itirak eden ve olaanst performans gsteren Reat Beye, son olarak 57. Alay Komutanl grevi verilmi; bizzat Bakomutan Mustafa Kemal Paa tarafndan, Byk Taaruzun ikinci gnnde, muharebenin ve de lkenin-ulusun kaderini etkileyecek en kritik mevkide yeralan -Sincanl Ovasndan Dumlupnar'a kadar tm yollarn nndeki en stratejik engel olan- iiltepe'yi dmandan temizlemesi emredilmitir.



Ne var ki, bu tepenin onemini ok iyi bilen Yunan Bakomutan Trikopis ise, en zinde kuvvetlerini, stn ate gcyle bu tepeye ym; tahkimat tamamlamtr.


te, gerisini resmi kaytlardan okuyalm:



27 Austos 1922 sabah 57. Alay bu tepeyi kuatm, saat 10.30'da Mustafa Kemal telefonda komutana;


'' Reat Bey, bu nemli tepeyi ne zaman alacaksnz? ''
'' Komutanm, yarm saat sonra alacaz. ''
'' Baarlar diliyorum. ''
Saat 10.45


Mustafa Kemal (10.45):
''Dmann halen direndiini gryorum. Gzmz o tepede, ok nemli.
''Komutanm tepeye dman bir tmen ym direniyorlar. Ama alacaz komutanm, mutlaka alacaz.''
Saat 11.00



Mustafa Kemal (11.00):
''Reat Beyi istiyorum.''
''Komutanm Reat Bey size bir mesaj brakarak intihar etti. Okuyorum, komutanm: Yarm saat zarfnda bu tepeyi almak iin sz verdiim halde szm yapamam olduumdan dolay yaayamam komutanm.''
Mustafa Kemalin gzlerinden yalar boanr:


''Allah rahmet eylesin, Reat Bey byk bir vatanseverdir''
Saat 11.45


11.45te Bakomutann telefonu alar:


"iiltepe alnmtr komutanm. Yzlerce lsn brakan dman Sincanl Ovasna doru kamaktadr, arz ederim."
45 Dakikalk gecikme iin canndan vazgeebilecek kadar szne bal ve erefli bir vatanseverdir.



nsann gz pnarlarndaki yan akmasna engel olamad, tyler rperten bu olayn kahraman Albay Reat, tepenin ele geirilmesindeki 45 dakikalk gecikme iin canndan vazgeebilecek kadar szne bal ve erefli bir vatanseverdir. Milletini bir aile, vatann bir ocak bilen bu yrekli kahraman vatannn gelecei iin yapt onlarca hizmeti bile yeterli grmeyip, 45 dakika geciken zafer iin kendini cezalandrmtr. te Trk askeri byledir. Kukusuz kahramanlk dolu yaam dolaysyla Tanrnn da sevdii bu nefer, Trk Ulusunun eref timsalidir.


Sonrasn Bakomutan Mustafa Kemal Paa yle ifade eder:



'Dnyann hibir ordusunda yrei seninkinden daha temiz, daha salam bir askere rastgelinmemitir. Her zaferin mayas sendedir. Her zaferin en byk pay senindir. Burada ehit olan kahraman evltlarmz minnetle anyorum, ruhlar d olsun. '' Bakomutan Mustafa Kemal.



Yukaridaki en byk Trkn Atatrk'n yreinden kopan bu szler, Albay Reat Bey ehitlii'ndeki mermer bir kitabeye nakedilmitir. Banz biraz evirirsiniz, sra sra ehitlerimizin kabir talarn okursunuz:


"Sivas-Hasan olu Hsn-23 yanda", "Tunceli-Ahmet olu Mevlt- 20 yanda", "Konya-Ruen olu Haim 21 yanda", Mersin-Hasan olu mer 24 yanda", "Afyon-Mehmetolu Musa 18 yanda" ve dierleri...


Acsn duyarsnz, hayatlarnn baharnda, komutanlar Reat Beyin onurlu intiharndan sonra gzlerini krpmadan lme doru koan gencecik yiitler!.. Bizler ve bizden sonra gelecekler iin en deerli varlklarndan, canlarndan vazgemi Trk olu Trkler!..



Eer bir gn yolunuz Sandkl-Afyon arasna derse, ltfen O'nu ziyaret ediniz. Marmaris, Bodrum, Kuadas, Antalya, Fethiye gibi hemen ounluumuzun ylda en az bir kez tatil iin getii yol zerindedir O. Her gn onbinlerce aracn getii yolda, herkes bakar da O'nu grmez. Daha dorusu grmezlikten geliriz o kck tabelay!.. Belli belirsiz u ibareyi okursunuz: "Albay Reat Bey-iiltepe ehitlii 10 km."!..